UIT DE RAAD

De onderwerpen die de laatste tijd aan de orde zijn geweest, zijn het ontwikkelingsperspectief platteland en dorpen in de Eemsdelta en het voorontwerp bestemmingsplan buitengebied Loppersum. Daarover hebben we de afgelopen commissievergaderingen gedebatteerd.

Door: Dirk van Impe

Het ontwikkelingsperspectief platteland is een doorontwikkeling van het Pact Eemsdelta en de contramal voor het perspectief van het stedelijke gebied Appingedam-Delfzijl. Dit laatste is al afgerond.

Tijdens de presentatie kregen we mooie kaartjes te zien met hier en daar wat bijzondere symbolen. Zo is het poldergebied boven Uithuizen voorzien van het XXL-icoon, met in de legenda de verklaring ‘extra ruimte voor grootschalige landbouw’. De Fivelboezem is voorzien  van een arcering met XL erin. De verklaring is hier: versterken landschapskarakter Fivelboezem. Nu is het niet helemaal duidelijk of de XL slaat op het versterken van het landschapskarakter of op de landbouw die hier iets minder XXL mag zijn.

Er ontstond enige verwarring over de biologische visserij die bedacht was in de Waddenzee. Na enige hilariteit bleek dat het hier om verantwoorde visserij gaat (dit mag ook niet anders in de Waddenzee).

Het visiestuk dat aan de presentatie ten grondslag lag, was niet beschikbaar gesteld. Daardoor konden de raadsleden zich er niet goed genoeg op voorbereiden. Dat was jammer want hierdoor kwam de discussie ook niet echt los.

De bedoeling van deze visie is om ecologie (landschap, zuivere lucht, leegtes en donkerte)  en economie (XXL-landbouw, havenindustrie enzovoort) in balans te krijgen en te houden. 

In grote lijnen zijn de keuzes die gemaakt worden logisch. Maar toch bekruipt mij altijd het gevoel als ik dit soort presentaties hoor, dat men én én wil en keuzes uit de weg gaat.

Een industriegebied aan de kop van de Fivelboezem leidt onherroepelijk tot het afknabbelen van het landschap eromheen, om nog maar te zwijgen van de groei van de aan- en afvoeraders (wegen, leidingen, buizen).  Het is of het één of het ander.

Deze zorg heb ik ook tijdens de zitting uitgesproken, maar het wordt niet raadsbreed gedeeld. Men maakte zich nog het meeste druk over het feit dat op de kaart Uithuizen als regionaal centrum staat benoemd.

Bestemmingsplan buitengebied

Als tweede punt stond het bestemmingsplan buitengebied op de agenda.

De kadernota die vorig jaar aan de orde kwam en die gericht is op de onzekere toekomst geeft aan dat Loppersum streeft naar een vitaal en leefbaar landelijk gebied.

Het bestemmingsplan dat nu aan de orde kwam, regelt de dagelijkse realiteit en ontwikkelingen.

In grote lijnen wordt met dit bestemmingsplan het een en ander zorgvuldig geregeld. Toch blijft ook hier mijn zorg dat men én toerisme wil én ruimte voor het gezinsbedrijf dat nu eenmaal mee moet met de opschaling. Dat dit effecten heeft op de wegen, het verkeer, het milieu en het landschap, neemt men dan voor lief.

Echte grootschaligheid is door de Provincie aan banden gelegd, maar een bouwblok groter dan 2 hectare, kan nog wel als het door de raad wordt goedgekeurd.

Ook hier komt de ontwikkeling van de Eemshaven om de hoek kijken. De buizenzone en het Leermenstraject wekken wel de zorg van een aantal fracties, ook al is men verdeeld over het feit of er iets aan gedaan kan worden.

Wij zullen de komende jaren nog op onze tellen moeten passen.

IN DE RAAD

BESCHOUWINGEN BEGROTING 2012

Er is ook dit jaar door onze ambtenaren weer een behoorlijke hoeveelheid werk verzet om te komen tot de begroting voor 2012 en een vooruitblik te geven op de jaren die daarna komen.

De begroting zoals die nu voor ons ligt, kan de goedkeuring van de GroenLinks-fractie krijgen. Daarbij gaan we ervan uit dat het college zodanig begroot heeft dat er ‘ruimte’ in de begroting zelf zit om tegenvallers op te vangen.

Maar geheel zonder zorgen zijn we niet, als het gaat om de gemeentefinanciën en het daarbij gevoerde beleid.

Veel bezuinigen die onze regering wil realiseren zullen afgewenteld worden op de gemeentes. Er is dan ook alle reden tot zorg en het zal voor raad en college betekenen dat we gezamenlijk tot creatieve oplossingen moeten komen. Het doet ons deugd dat het college er ook nu voor gekozen heeft om niet te bezuinigen op het bestaande minimabeleid. Een uitgangspunt dat we van harte onderschrijven.

Zorgen zijn er ook over de intergemeentelijke samenwerking die op dit moment vorm krijgt. Het lijkt de democratische principes te ondermijnen. De raad heeft steeds minder de mogelijkheid om besluitvorming te controleren. GL vindt dat een kwalijke ontwikkeling en wil dan ook met deze raad en het college zoeken naar oplossingen. Ter illustratie een voorbeeld gerelateerd aan de programmabegroting.

Op dit moment ligt ter inzage de MER van de buizenzone tussen chemiepark Delfzijl en de Eemshaven. De buizenzone komt ook door de gemeente Loppersum. Er worden extreem giftige stoffen door getransporteerd. Als deze buizenzone bovengronds aangelegd zou worden (25 buizen met een doorsnede van 2 meter), dan zou iedereen kunnen zien dat de chemische industrie ook de, zichzelf als groene gemeente profilerende, gemeente Loppersum bereikt. Het is weer een stap in de richting van de verindustrialisering van onze prachtige gemeente. Een onwenselijke stap voor GL. Een oproep zoals in de begroting om te komen tot een gezamenlijk bureau voor Economische ontwikkeling kan wat GL betreft niet zonder dat er voor de raad voldoende controlemechanismen zijn. Want wat is het voordeel voor een groene gemeente als Loppersum om hieraan mee te werken? Voor ons is dat vooralsnog volstrekt onduidelijk.

Het batig saldo dat met deze begroting bereikt wordt geeft ook de raad meer mogelijkheden. Er valt weer wat te kiezen.

GL stelt dan ook voor om aan de vertrouwde toetsingscriteria Onvermijdelijk en Onuitstelbaar nog een derde en vierde O toe te voegen. Namelijk die van Onherstelbaar en Onvervangbaar. En daarbij komen we tot een tweetal onderwerpen die de komende periode ongetwijfeld voor beroering in de raad en het college zullen gaan zorgen.

Ten eerste de afronding van het saneringsplan en ten tweede de vormgeving van het Integrale Huisvestingsplan.

Het saneringsplan is vrijwel afgerond en de resultaten zijn bemoedigend. Helemaal klaar zijn we nog niet. Het is nog niet helemaal duidelijk of met de huidige toegekende financiële middelen het unieke zoutwaterbad van Loppersum behouden kan blijven. De inschatting van GL is dat er zowel bij de exploitatie als de bruidschat geld bij moet. Die ruimte zien wij in deze begroting. Dat betekent dat deze raad in december kan besluiten om ook deze voorziening in stand te houden. Het is dan ook een unieke mogelijkheid om als raad unaniem te laten zien dat we niet alleen hart hebben voor de historische waarde van dit zwembad maar dat we ook de kinderen in onze gemeente zo’n prachtig zwembad gunnen.

Het tweede punt is het IHP; zienswijzen hierover lopen inmiddels ver uiteen. Het college zal hier dan ook nog een hele klus aan krijgen. We willen nu al het college meegeven om hier maximaal de ruimte te geven aan de ideeën van de ouders en schoolgaande kinderen. Let erop dat er geen dingen gebeuren die Onherstelbaar of Onvervangbaar zijn.

Dit jaar is er een nieuwe gemeenteplattegrond gemaakt. Opdruk: Loppersum: meer dan ruimte alleen. En verderop staat een prachtig lijstje dat onze gemeente beschrijft: weids landschap, recreëren, fietsen, groen, genieten, rust, werken, ruimte, kanoën, cultuur, wonen, kunst en wandelen. GL wil het college uitdagen om in 2012 volop te werken aan het in stand houden van het voorzieningenniveau, de leefbaarheid, een gezond schoolsysteem en de zojuist genoemde waarden van onze gemeente.  

Na de vakantie bleef het een beetje unheimisch stil op het gemeentefront. De eerste commissievergadering na de vakantie werd afgelast wegens te weinig onderwerpen.

Hoezo niets om over te praten? Ik noem maar een paar zaken.

-           Wat doen we met de druk op de het landschap van de grootschalige veeteelt?

-           Hoe gaat het met de grondexploitatie?

-           Druk op het openbaar vervoer.

-           De taken die het rijk de gemeente heeft toebedacht zonder begeleidende cheque.

Genoeg onderwerpen om het na de vakantie even over te hebben, leek mij.

Het gaf mij een wat vreemd gevoel. De eerstvolgende vergadering dat we wel bijeenkwamen hadden wij een belangrijk onderwerp te pakken: de Kadernota WMO. De kadernota is opgesteld voor en door de DAL-gemeenten en biedt een goed inzicht in waar we nu staan en waar we gezien de demografische ontwikkelingen rekening mee moeten houden. Dit gebeurt aan de hand van scenariostudies. Ondersteuning van burgers wordt momenteel vormgegeven vanuit de WMO met een sterk regisserende rol van de gemeente, omschreven als de ‘rechtmatig verstrekkende gemeente’. Het is een scenario waar de gemeente met beperkte middelen bij een aanvraag altijd kijkt naar de echte vraag achter de vraag. Dit om claimgedrag tegen te gaan en te vermijden dat blindelings voorzieningen geleverd worden die niet voldoen aan de echte behoefte. Is de scootmobiel wel de oplossing of gaat het eerder om eenzaamheid? Om de kosten in de hand te houden wordt er een beroep gedaan op vrijwilligers en mantelzorgers.

De discussie ging vooral over de doorkijk die in de nota gegeven werd naar scenario 3: ‘Samenleven in een netwerkgemeente’. Dit is een gemeente waar de burger met behulp van participatiebudgetten zelf de regie voert. De gemeente faciliteert. In dit scenario moet de burger een netwerk om zich heen organiseren die  hem zal ondersteunen. Het  participatiebudget moet hem daarbij helpen als e.e.a. niet op eigen kracht lukt.

Men gaat ervan uit dat mantelzorg en vrijwilligerswerk niet af te dwingen zijn maar vanzelf zullen ontstaan.

De meeste raadsleden en ook GroenLinks maken zich zorgen over de mantelzorgers en de vrijwilligers. Zullen er genoeg zijn en zullen zij niet onder druk komen te staan en wie zorgt er voor de mantelzorger?

Is het participatiebudget voldoende om diegene die het echt niet lukt om een sociaal  (vang)netwerk te organiseren te ondersteunen?

Als de actieve mobiele ouder er komt (zie de demografische ontwikkelingen) dan komt de netwerkgemeente er ook wel. Wel zullen we alert moeten zijn op die groepen die achterblijven en de netwerkboot dreigen te missen. Een actieve en breed gedragen WMO-raad lijkt mij meer dan noodzakelijk in dit model.

Als ik er zo op doordenk, past in een netwerkgemeente met ‘communitygestuurde’ voorzieningen, beter een netwerk van lokale energiecoöperatie dan een centralistische energievoorziening (lees kolencentrale). Maar dat is weer een ander discussie.

Dirk van Impe

Het is zomerreces als ik dit schrijf en op ambtelijk en bestuurlijk niveau is niet veel te doen. De stroom van beleidstukken en aanverwant materiaal is opgedroogd en dat geeft de kans om achterstallig werk te doen.

Terugblikkend naar de afgelopen raads- en commissievergaderingen, is er een aantal hete hangijzers geweest voor het college en de raad. Een tweetal die ik hier wil noemen, zijn het saneringsplan en het Integrale Huisvestings Plan ofwel het IHP. Daar waar het saneringsplan succesvol lijkt uit te pakken, in tegenstelling tot de verwachtingen, lijkt het IHP problemen voor het college op te leveren. Rondom het saneringsplan is er met alle betrokken partijen gesproken en zijn er goede afspraken gemaakt om de voorzieningen zo veel mogelijk in stand te houden. Dat dit lukt, is deels te danken aan de door het college gehanteerde aanpak maar vooral aan de betrokkenheid en inzet van heel erg veel vrijwilligers die bereid zijn om bij te dragen aan het in stand houden van sportvelden, zwembaden, verenigingen, ijsbanen en nog veel meer.

Voor wat betreft het IHP ziet het er somberder uit. Het IHP behelst feitelijk het plan om alle scholen in de gemeente Loppersum te herschikken. Dit kan betekenen dat er schoolgebouwen gesloten worden. Voorwaar een heel belangrijk onderwerp voor onze gemeente. Scholen en leefbaarheid in de dorpen gaan vaak hand in hand. En ondanks het feit dat het IHP niet op de agenda van de raads- en commissievergaderingen stond, is het regelmatig onderwerp van debat geweest. Dit vooral omdat er iedere keer weer insprekers waren van betrokken scholen. De betrokkenheid van ouders bij de scholen waar hun kinderen naartoe gaan is erg groot in Loppersum. Men is bereid om alles uit de kast te halen om scholen open te houden. Uit dat wat ouders en actievoerders ons vertellen, blijkt dat men zeer goed weet waar men het over heeft. Soms lijkt het wel of ouders beter in de gaten hebben waar het over gaat dan het huidige college.

Het IHP valt onder verantwoordelijkheid van VVD-wethouder Hartman. GroenLinks heeft de wethouder meerdere malen gevraagd om vooral ook de ouders te betrekken bij de besluitvorming en om ervoor te zorgen dat voor alle betrokkenen heel duidelijk wordt wat de plannen nu precies inhouden en welke stappen en besluiten er op welk moment gezet en genomen worden. Tot op heden is de wethouder er wat ons betreft onvoldoende in geslaagd om met name de ouders te betrekken in het hele besluitvormingsproces. We hebben dan ook de wethouder met klem verzocht om meer verantwoordelijkheid te nemen om alle partijen bij elkaar te krijgen. We zijn er echter niet zeker van of de wethouder dat voor elkaar krijgt: ondanks eerdere oproepen van GroenLinks lijkt het IHP nog steeds een onderonsje te zijn tussen schoolbesturen en college. Voor GroenLinks is een IHP waar ouders (en leerlingen) niet achter kunnen staan onacceptabel. We zullen het college dan ook de komende tijd zeer kritisch blijven volgen en waar nodig aanspreken op alle stappen die gezet worden in de totstandkoming van het IHP.